Spacer po Koszarach
– Sama struktura obiektu dawnej pralni nie obroni się jako obiekt w pełni funkcjonujący obiekt kulturalny ponieważ wymaga uzbrojenia w odpowiednie instalacje, sanitariaty, elementy związane z obsługą osób niepełnosprawnych i z bezpieczeństwem przeciwpożarowym – mówił Rafał Szczepański.Zatem początkowym moim tropem była próba powiększenia tego obiektu o możliwie maksymalnie dużą powierzchnię. Znalazłem takie miejsce, znalazłem takie rozwiązanie, które nie szkodzi samemu obiektowi pralni. Pralnia jest święta! – podkreślił architekt.
– Natomiast pralnia jest tutaj reliktem, który jakby legitymizuje genius loci, które tutaj mamy. To jest jeden z tych elementów, które są fundamentami tożsamości miasta. To chyba jedno z największych takich założeń urbanistycznych w Garwolinie, oprócz tradycyjnych dróg przejazdowych. Rozwiązanie, które prezentujemy, opiera się o założenie rozbudowy tego obiektu w ten sposób, by uzyskać hole reprezentacyjne, recepcję, pomieszczenia administracyjne i pracownie konserwatorskie i – w minimalnym zakresie – pomieszczenia magazynowe i techniczne. Do tego zaprojektowany jest dźwig osobowy i przekształcenie obiektu pralni w jedną dużą salę wystawową daje możliwość dzielenia pomieszczenia na różne wystawy – wskazywał Rafał Szczepański.
Cała powierzchnia tego budynku zabytkowego – tej świętości – jest przestrzenią ekspozycyjną. (…) Tu jest po prostu sacrum, a profanum jest w budynku, który jest zaprojektowany w oparciu o ostrą granicę z działką skarbu państwa i w odległości 4 metrów od granicy, która wyznaczona jest dla obiektu pralni, po to, żeby spełnić wszystkie przepisy prawa państwowego – dodał architekt.
Garwolińskie Centrum Tradycji Kulturowych Obywatelskich i Wojskowych. Muzeum Ziemi Garwolińskiej – południowy pawilon zespołu koszar.
Zaprojektowana ogólna powierzchnia budynku to 1770,7 m² w czym powierzchnia użytkowa to 1139,6m², a powierzchnia pomocnicza to 631,1m².
Poziom 0 przewiduje hol/wystawę, komunikację, pomieszczenia techniczne, przedsionek, recepcję, salę wystawową (budynek pralni) i toalety. Na tym poziomie (hol) znalazłaby się również kawiarnia i sklep z pamiątkami.
Poziom -1 przewiduje komunikację, magazyn, salę wystawową, która mogłaby pełnić również rolę sali teatralnej lub kinowej, jak również toalety.
Poziom +1 przewiduje aneks, komunikację, pomieszczenie techniczne, toalety i miejsce na wystawy.
Poziom +2 zaprojektowano na administrację, komunikację, pomieszczenie techniczne, salę konferencyjną i toalety.
W dniu 13 września poinformowaliśmy (w formie elektronicznej i pisemnej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie o tym że na działce nr. ew. 108 w Górznie, można na ziemi zobaczyć ludzkie kości (prawdopodobnie), oraz fragmenty ceramiki.
Na uwadze należy mieć fakt, że na działce wskazanej powyżej w rejestrze zabytków Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znajdują się pozostałości XV w. Kościoła nr. Ew. A-388 , mamy uzasadnione podejrzenia, że zauważone kości pochodzą z przykościelnego cmentarza.
Dodatkowo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu cmentarza przy ul. Mazowieckiej w obrębie geodezyjnym Górzno w gminie Górzno z 24 kwietnia 2020 r. dokładnie zaznaczono stanowisko archeologiczne (AZP 65-73/14/19) i teren przylegający do cmentarza, na którym znajduje się część fundamentów XV w. kościoła.
Nasza interwencja miała miejsce po zgłoszeniu nam tego faktu przez Michała Cieślaka i oględzinach przeprowadzonych na miejscu przez przedstawiciela naszej fundacji.
Jako załącznik zamieszczamy pełną treść pisma i fotografie.
Odnośnie naszego pisma i informacji Sprawa niszczenia zabytku i stanowiska archeologicznego – Górzno pow. Garwoliński
21 września otrzymaliśmy odpowiedź od Mirosława Starczewskiego, kierownika delegatury w Siedlcach Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W piśmie konserwator potwierdził że na działce 108/8 w Górznie znajduje się stanowisko archeologiczne nr AZP 62-73/19, a na działce 108/10 znajdują się relikty fundamentów XV w. kościoła. Stanowisko archeologiczne jest wpisane do wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. Lecz w nigdzie nie ma egzemplarza decyzji o wpisie do rejestru zabytków fundamentów XV w. kościoła.
W piśmie od dr Katarzyny Pałubskiej z Departamentu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu czytamy: „Wyjaśnić należy też, że wpis do rejestru zabytków jest jedną z form ochrony przewidzianą w art. 7 cyt. ustawy. Podkreślić należy jednak, że zgodnie z ww. definicją zabytkiem są wszystkie obiekty posiadające wartość historyczną, artystyczną lub naukową niezależnie od formy ochrony jaką są one objęte.”
Z decyzji MWKZ nr 175/DS./2020 wydanej 13 maja 2020 r. jasno wynika że przed przystąpieniem przez Parafię pw. Św. Jana Chrzciciela w Górznie do prac na działce 108 i w jej granicach, należy przeprowadzić badania wykopaliskowe. W decyzji ustalono również zakres niezbędnych badań.
W pisma dowiadujemy się że pierwszy etap badań przeprowadzono przy i na cmentarzu w miejscu gdzie znajdują się fundamenty XV w. kościoła, ale badania nie potwierdziły istnienia tam reliktów architektury, ani nie odkryto tam pozostałości grobów i pochówków z przypuszczalnego cmentarza…
Jednakże co do stanowiska archeologicznego w dniu 17 wrześnie 2021 r. Kierownik Delegatury w Siedlcach wydał decyzję wstrzymującą wszelkie prace budowlane na działce 108/8 oraz nakazał przeprowadzenie badań w granicach stanowiska nr AZP 65-73/19 z niezbędnymi poszerzeniami. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Otrzymaliśmy również notatkę i fotografie wykonane podczas oględzin w dniu 10.09.2021 r.
Nadal będziemy się tej sprawie przyglądać.
Informujemy również że Prokuratura Rejonowa w Garwolinie w dniu 20 września 2021 r. wszczęła śledztwo w sprawie mającego miejsce Górznie zniszczenia zabytków w związku z pracami dotyczącymi adaptacji terenu pod cmentarz, tj. o czyn z art. 108 ust. 1 Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Uwaga mieszkańcy powiatu garwolińskiego!
Czy historia naszego regionu jest Ci bliska?
Chcesz podzielić się swoją wiedzą lub odkryciami z innymi?
📢 Fundacja Koszary „Przywróćmy Pamięć” ma zaszczyt ogłosić nowy projekt – publikację cyklicznego wydawnictwa poświęconego historii powiatu garwolińskiego! Planujemy raz w roku wydawać zbiór artykułów, ciekawostek i materiałów historycznych związanych z naszym regionem.
📚 Zastanawiamy się nad nazwą dla naszego wydawnictwa – może to być Kronika, Rocznik… Co o tym myślicie?
Do współpracy zapraszamy wszystkich mieszkańców powiatu garwolińskiego (i nie tylko), którzy interesują się historią regionalną, genealogią, lokalnymi legendami i tradycjami. Jeżeli posiadasz ciekawe materiały, opracowania, zdjęcia lub wspomnienia związane z historią powiatu – podziel się nimi!
Czekamy na Twoje teksty! Zapraszamy do dyskusji!
Chcemy poznać Wasze opinie na temat naszego projektu. Jakie tematy Was interesują? Jakie materiały chcielibyście zobaczyć w naszym wydawnictwie?
Podziel się swoimi pomysłami i sugestiami! Skontaktuj się z nami:
✒️ biuro@koszary.org ☎️ 515 446 098
Razem stwórzmy wyjątkowe wydawnictwo, które będzie kroniką dziejów naszego powiatu!
Drodzy Czytelnicy i Miłośnicy Historii Ziemi Garwolińskiej!
Zakończyliśmy prace nad „Rocznikiem Garwolińskim” za rok 2025. Gotowy plik już wkrótce trafi do drukarni. Jesteśmy bardzo zadowoleni z efektu końcowego – przygotowaliśmy dla Was potężną dawkę wiedzy o naszym regionie!
W pierwszym numerze czeka na Was 330 stron fascynującej lektury, w tym:
✅ 26 zróżnicowanych artykułów historycznych. Poruszamy tematy od artyleryjskiego epizodu w historii Garwolina, przez archiwalne wzmianki o XVIII-wiecznym przemyśle szklanym, dzieje dwóch garwolińskich kamienic i dokumenty parafii Samogoszcz, po opowieści o burmistrzu, pośle, aptekarzu, lekarzach i fotografach. Znajdziecie tam również materiały o strzelnicach, stacjach kolejowych oraz organizacjach społecznych, w tym o egzotycznej Lidze Morskiej i Kolonialnej. Przybliżamy losy dwóch żołnierzy 1. Pułku Strzelców Konnych oraz biogramy pracowników huty „Czechy” rozpoznanych na tableaux Hordliczków. A jakby tego było mało – przedstawiamy obszerne artykuły o lokalnej gwarze oraz o kultywowaniu tradycji muzycznych w Garwolińskiem.
✅ Unikalne materiały źródłowe. Wydobyliśmy dla Was z archiwów m.in. dokumenty dotyczące powstania OSP Garwolin, założenia pierwszej szkoły średniej w powiecie, a także księgę niemieckich żołnierzy zabitych w naszym powiecie w czasie II wojny światowej.
✅ 2 recenzje ważnych publikacji dotyczących naszego powiatu.
Cieszymy się, że oprócz naszej dwójki autorami tekstów są także: Krzysztof Siarkiewicz, Stanisław Oszkiel, Mateusz Niwiński, Michał Chabrowski oraz Józef Deczewski.
Dokładne informacje o zawartości „Rocznika Garwolińskiego 2025” znajdziecie w załączonym spisie treści. Książka będzie wydana w twardej, szytej oprawie z drukiem w kolorze.
W razie jakichkolwiek pytań dotyczących zamówień lub chęci nawiązania szerszej współpracy, zachęcamy do kontaktu pod adresem e-mail: biuro@koszary.org
Nabywając nasz Rocznik, nie tylko zyskujecie pewność otrzymania własnego egzemplarza, ale również wspieracie cele statutowe naszej Fundacji, do których należy pielęgnowanie, rozpowszechnianie oraz integrowanie społeczeństwa wokół dziedzictwa historycznego Ziemi Garwolińskiej
Zachęcamy do zapoznania się z załączonym spisem treści i składania zamówień!

Jak otrzymać egzemplarz Rocznika?
Aby otrzymać swój egzemplarz, prosimy o dokonanie wpłaty na oficjalne konto wydawcy:
Odbiorca: Fundacja Koszary – Przywróćmy Pamięć,
ul. Długa 21, 08-400 Garwolin
Konto bankowe: Bank Spółdzielczy w Garwolinie,
nr: PL 29 9210 0008 0026 7142 2000 0010
Kwota: 55 zł + ewentualnie koszt wysyłki 35 zł
Tytuł przelewu: Rocznik Garwoliński – darowizna na cele statutowe.
Dodatkowo prosimy o wiadomość na maila: biuro@koszary.org z informacją:
[Twoje Imię i Nazwisko, numer telefonu, dokładny adres do wysyłki / dopisek „odbiór osobisty”].
Na wpłaty czekamy tyko do 12 kwietnia 2026 r.
Planowana realizacja zamówień to II połowa maja 2026 r.